Cruceiro do Cabo

Cruceiro de granito que se empraza no lugar de Quintáns, á beira do río Ulla. Non forma parte do vía crucis da Ruta Xacobea do Mar de Arousa, posto que é moito máis antigo que os que forman esta ruta. Ten plataforma e pedestal cuadrangulares con imaxe no pedestal, fuste octogonal con base cadrada de paramentos recadrados e imaxe. O capitel é cilíndrico, co astrágalo circular sogueado e o ábaco de lados curvos e vértices agudos. Decórase con caras e flores. O Cristo crucificado ten as mans abertas, coroa de espiños e cartela de INRI. No reverso do crucifixo está a escena da Piedade, coa Virxe sobre peaña de anxo con ás.

Era onde se atopaba o barqueiro encargado de pasar a xente dun lado a outro do río Ulla. O 12 de xuño de 1906 houbo unha traxedia en fronte a este cruceiro cando unha gamela intentaba pasar o río cara Catoira para ir á feira de Vilagarcía. A gamela ía cargada con cinco mulleres (Ramona Varela, coa súa filla Concepción Franco Varela, Concepción Ares Abalo, Peregrina Carou Ares e María del Carmen Carou Bouzas) que morreron afogadas, e o barqueiro que foi salvado por un home que viu a traxedia desde terra. “Al pretender atravesar con una chalana de Isorna a Catoira cinco mujeres y un hombre, volcó aquélla, pereciendo ahogadas las cinco infelices” dicía La Voz de Galicia naqueles tempos. Dúas das mulleres eran nai e filla de 11 anos que non puideron ser enterradas xuntas porque a filla foi atopado o seu cadáver na Punta de Rañó que pertence á parroquia de Leiro, mais pese os intentos do pai por darlle sepultura ás dúas na parroquia de Isorna, as autoridades aplicaron a lei que obrigaba, naquel tempo, a enterrar os defuntos onde se atoparan os corpos. Xunto a elas tamén viaxaban 5 cabras que se salvaron todas. Contan que o barqueiro quedou sen fala debido á impresión que lle causou a traxedia.