Castro dos Vilares

Situado a unha altitude de 275 metros, dominando unha valgada atravesada polo río Valga e rodeada polo Monte Lagoa ao norte, Outeiro da Trigueira ao sur e o Monte Outeiro da Carballeira ao leste. O xacemento, bastante alterado nos sectores oeste e sur, está composto por un recinto central, bordeado por parapeto e terraplén, ao que seguen unha primeira liña de foxo, potente contrafoxo, e rematando cun segundo foxo, moito máis profundo que o primeiro. O sistema defensivo consérvase sobre todo na metade norte do castro, desaparecendo na metade meridional, debido ás construcións do núcleo rural de Os Vilares.

O recinto central presenta unha forma aproximadamente elíptica, co eixo maior en sentido leste-oeste, estando pechado, cara o interior, por un parapeto, o cal conserva unha altura de entre 1 e 2 metros, cunha maior altitude no sector leste-noroeste. Cara a parte externa, este parapeto deriva nun pronunciado terraplén, que chega até os 4 metros de altura no sector norte e noroeste.

Todo este conxunto está rodeado por un primeiro foxo, bastante colmatado ou de escasa profundidade, e que se conserva en toda a metade norte. Esta primeira liña defensiva ven seguida por un contundente contrafoxo, a modo de muralla térrea, o cal bordea todo o castro na zona menos alterada (nordeste, norte e oeste-noroeste), observándose a continuación unha segunda liña de foxo, profunda e encaixada (aproximadamente uns 4 metros de altura e uns 3 metros de anchura na parte inferior), a cal mantén a mesma liña e conservación que o contrafoxo. Este sistema defensivo vai seguindo a liña marcada pola forma do recinto central, agás na parte nordeste, onde se abre e ensancha, creando un espazo que podería corresponder á entrada orixinal ao recinto.